Историјатот на Хартефакт
Во 2025 година, работата на Хартефакт беше дефинирана со континуитет, проширување и засилено регионално присуство, во контекст одбележан со политичка неизвесност и зголемен притисок врз независните културни и граѓански актери. Преку своите три столба, организацијата продолжи да ги обединува уметничката продукција, јавниот ангажман и застапувањето за човекови права.
Преку Хартефакт Фонд, 2025 година беше обележана со значајно програмско проширување. Проектот „Култура за демократија“ (CfD) во Србија влезе во својата втора фаза, поддржувајќи 22 уметнички проекти и 4 организации преку грантовите за поттикнување (Boost Grants), заедно со 10 дополнителни грантови во рамките на Програмата за лидерство во областа на човековите права. Паралелно со ова, Хартефакт Фонд. Го лансираше проектот „Култура за развој“ во Северна Македонија, поддржан од Швајцарската агенција за развој и соработка (SDC), воведувајќи сеопфатна рамка за поддршка која, во својата прва година, поддржа 19 уметнички проекти, 5 институционални грантови, и 2 иницијативи за професионален развој (job shadowing), покрај јавните настани и програмите за градење капацитети во 8 градови.
Куќата на Хартефакт ја потврди својата позиција како клучен простор за социјално ангажиран театар, со продукции кои гостуваа во Белград, Сараево, Приштина, Тирана, Милано, Лајпциг, Гронинген и Њујорк. Премиерата на претставата „Сите ги нема“ (во режија на Андреј Носов, по текст на Дорунтина Баша) — создадена во копродукција со САРТР (БиХ) и „Мој Балкан“ (САД, Србија), во соработка со експерименталниот театарски клуб „Ла Мама“ (САД), „Ибзен Скоп“ (Норвешка) и фондацијата „Алијанц“ (Германија), претставуваше еден од централните уметнички моменти на годината, отворајќи ги прашањата за сеќавањето и наследството од геноцидот во Сребреница. Новата копродукција „Уметност и пари“ со SWEETS/PotatoPotato (на шведската уметница Фреја Халберг) ја истражуваше тензијата меѓу уметничкото творештво и економските структури. Репертоарот остана исклучително активен со над 80 изведби пред 7.000 посетители. Преку „Театарскиот караван“, претставите стигнаа и до помалите градови во Србија, отворајќи простор за дијалог за родовите прашања, траумите и општествените норми надвор од главните културни центри.
На 14-тиот Конкурс за најдобра современа ангажирана драма пристигнаа рекордни 170 пријави. Наградата ѝ беше доделена на Александра Урошевиќ за нејзината драма „Женско дете“, која промислено и суптилно ги истражува егзистенцијалните прашања на женското искуство. Преку европските платформи, како што се Фабуламунди (Fabulamundi) и Плејграунд (Playground), Хартефакт ги поддржа младите автори преку работилници, резиденции и меѓународни размени, додека новоформираниот Сарејево Театар Шоукејс (Sarajevo Theatre Showcase) собра над 200 професионалци и се етаблираше како клучна регионална платформа за соработка, презентација на проекти (pitches) и вмрежување.
Хартефакт Институтот дополнително ја зајакна својата улога како простор за продукција на знаење и застапување. Преку Програмата за лидерство во областа на човековите права, Хартефакт соработуваше со 40 стипендисти од 15 градови низ Србија, поддржувајќи кампањи кои се занимаваат со родово базирано насилство, малцински права и социјална правда. Иницијативите за застапување, како што се „Молчењето не е злато“ (Ćutanje nije zlato) за справување со родовото насилство и „Има место за сите“ (Ima mesta za sve) посветена на прашањата на толеранцијата, ја преточија програмската работа во јавни интервенции, додека регионалната иницијатива „Да значи да“ (Yes Means Yes) се фокусираше на редефинирање на правното и социјалното разбирање на сексуалното насилство и правните рамки засновани на согласност. Програмата за повторно поврзување меѓу Србија и Косово продолжи преку серија програми за гостувања и размени, вклучувајќи повеќе од 30 уметници, активисти и професионалци во континуиран дијалог за родовата еднаквост, меморијата и постконфликтната соработка.
Со активни програми во Србија, Косово и Северна Македонија, како и преку континуирани партнерства ширум Западен Балкан и Европа, Хартефакт продолжи да дејствува како мост кој ги поврзува различните дисциплини, заедници и општествени реалности.
2024.
2024 година за Хартефакт беше во знакот на континуитетот, но и на трансформацијата: не само во нашите програми, туку и во начинот на кој се позиционираме во регионот. Продолживме да ја зајакнуваме нашата улога преку Фондацијата Хартефакт и Куќата на Хартефакт, истовремено правејќи голем чекор напред со формалното воспоставување на третиот програмски столб: Институтот Хартефакт, посветен на истражување и развој на нови наративи околу клучните општествени прашања. Конечно, крајот на годината беше одбележан со суштинско регионално поместување: формално отворивме канцеларии во Приштина и Скопје, дополнително зајакнувајќи ја стратешката соработка во Босна и Херцеговина, првенствено со САРТР (Сараевскиот воен театар).
Во последната година од имплементацијата на Првата фаза од „Култура за демократија“ (CfD), првата сеопфатна, долгорочна интервенција во областа на културата и уметноста во Србија поддржана од Швајцарската влада, поддржавме дополнителни 19 проекти преку шемата „Грантови за уметничко изразување“, 9 проекти преку линијата „Art Boost“ и доделивме 5 нови грантови за професионален развој (Job Shadowing). Завршната конференција на проектот, „Cultural Nexus“, се одржа во Ниш, обединувајќи организации и поединци од независната културна сцена во Србија. Преку дискусии, панели и групна работа, ги мапиравме клучните резултати од четиригодишната поддршка, како и стратешките насоки за следната фаза од проектот. Во текот на четирите години имплементација, поддржавме вкупно 89 проекти, позиционирајќи го проектот „Култура за демократија“ како камен-темелник за опстанокот на независната култура и уметност во Србија во изминатиот период.
Куќата на Хартефакт (HF HOUSE) реализираше две нови продукции, истовремено остварувајќи над 80 изведби ширум Србија, регионот и Европа. Премиерно беа изведени претставите „Како научив да возам“ (во режија на Тара Маниќ, по текст на Пола Вогел) и „Сите добри Барбики“ (во режија на Ѓорѓе Нешовиќ, според романот на Катарина Митровиќ). Продолживме со изведбите на „Нашиот син“, која гостуваше во Сараево и Диселдорф, како и на „Прстот“ и „Кратка историја на бургерите и други приказни“, кои беа изведени на фестивалот „Ноордерзон“ (Noorderzon) во Гронинген. Еден од најзначајните начини на кои ја проширивме публиката и отворивме дијалог за чувствителни теми надвор од големите центри во 2024 година беше преку „Театарскиот караван на Хартефакт“, кој стигна до градовите Пирот, Ниш, Рума, Ариље, Ужице, Лазаревац, Александровац, Пожаревац, Бечеј и други.
Шеста година по ред, придонесовме во театарскиот сегмент на Белград Прајд преку продукцијата на перформансот „Boys Just Want To Have Fun“ во соработка со шведската компанија Il Dance. Во областа на современата драма, на 13-тиот Конкурс за најдобар современ ангажиран драмски текст пристигнаа 117 пријави, а жирито (Озрен Грабариќ, Божо Копривица, Билјана Србљановиќ) првата награда му ја додели на Мирза Скендерагиќ за драмата „Фрли ја Путине и биди прецизен“ (Baci je Putine i budi precizan). Како дел од европската мрежа на драмски автори „Фабуламунди“ (Fabulamundi), во Куќата на Хартефакт беше организирана голема тридневна конференција на која присуствуваа над 50 меѓународни гости, овозможувајќи интензивна размена со локалната театарска сцена. Заедно со партнерите од Италија, Франција и Романија, го лансиравме и новиот европски проект за поддршка на млади автори: „Playground“ (2024–2026).
Продолживме и со активностите во рамките на неколку други европски проекти: во „Poets of Today – Voices of Tomorrow“ беше објавен прирачникот ToolBook на пет јазици преку „Slavic Soundwalking“ лансиравме интерактивна мобилна апликација, додека „Eclectic of Otherness“ влезе во својата финална фаза со премиери на три нови продукции и реализација на „Festivities of Otherness“ во Загреб, Белград и Париз. Како извршни продуценти и коорганизатори, учествувавме во изложбата „UKRAINE: LOVE + WAR (2014–2024)“, а нашиот подкаст „Задоволство во текстот“ (Zadovoljstvo u tekstu), чии домаќини се Билјана Србљановиќ и Владимир Цериќ, продолжи со редовно месечно објавување, со вкупно 16 реализирани епизоди.
Со основањето на Институтот Хартефакт (HF INSTITUTE), направивме значаен стратешки чекор напред преку Програмата за лидерство во областа на човековите права, соработувавме со 23 активисти од 14 градови низ Србија, фокусирајќи се на кампањи со потенцијал да генерираат конкретни локални промени. Преку програмата „Повторно поврзување“ (Reconnection), продолживме да создаваме простор за нови перспективи и посилни врски помеѓу Косово и српското општество преку два главни формати: Програмата за стипендирање (со 13 објавени истражувачки трудови за меѓусебната соработка и односи) и Програмата за посети меѓу Косово и Србија, во која учествуваа 38 учесници.
2023.
Во 2023 година, прославивме една година од постоењето на театарскиот простор на Хартефакт во центарот на Белград со над 80 изведби на наши, гостински и студентски претстави и со повеќе од 5.000 посетители кои ја поминаа Kуќата Хартефакт во тој краток период. Репертоарот го збогативме со две нови премиери: авторскиот проект на Југ Ѓорѓевиќ и Тијана Грумиќ Пред да почнеме и авторскиот проект на Патрик Лазиќ и Дуња Матиќ Климакс.
Со посебна гордост, ја вклучивме нашата најдолготрајна претстава Прст на репертоарот на Хартефакт куќата, која премиерно беше изведена во 2012 година според победничкиот текст на Дорунтина Баша во драмскиот натпревар на Хартефакт. Минатогодишната премиера Нашиот син ја продолжи својата успешна европска театарска турнеја со дури осум претстави на фестивалот во Даблин, гостувања во Темишвар, Загреб, Братислава, а годината заврши со наградата за најдобра претстава избрана од младото жири на фестивалот Fast Forward во Дрезден.
Со неколку хуманитарни изведби на претставата Пред да почнеме, ја поддржавме Новосадската недела на гордоста и бесплатната психолошка помош обезбедена од здружението „Да се знае!“ обезбедена за ЛГБТИ+ заедницата, а ние започнавме квир караван во рамките на кој ги изведуваме нашите настапи со малцински перспективи во помалите места во Србија, по што зборуваме со локалната публика за овие чувствителни теми. Традиционално, учествувавме во организацијата на овогодинешниот најброен и најинклузивен Белградски Прајд, каде се солидаризираа и многу граѓани кои поради војните во нивните земји престојуваат во Србија. Театарската програма за време на Неделата на гордоста беше придружена со гостувања од Пула, Приштина, домашни претстави и изложби, особено емотивната презентација на поетската збирка на долгогодишниот активист за човекови права Бобан Стојановиќ, како и од првата средба на новата европска театарска мрежа на театри и организации кои се занимаваат со квир и малцински перспективи која ја инициравме.
На 12-тиот конкурс за најдобар современ ангажиран драмски текст пристигнаа рекордни 163 пријави, а жирито составено од Дубравка Вргоч, Молина Удовички Фотес и Билјана Србљановиќ за победник го избра текстот на Марија Ракочевиќ Жена врзува опашка. Жирито ги издвои и текстовите на Александра Гловачки, Сара Радојковиќ, Хана Конса и Анита Чеко. Како продолжение на негувањето на современите драматурзи, се приклучивме на европската мрежа на драматурзи Фабуламунди, која ја сочинуваат 19 драматурзи од цела Европа, во која Србија и Хартефакт ги претставуваат Билјана Србљановиќ и Патрик Лазиќ.
Продолживме со активностите на проектот Креативна Европа Поети на денешницата, Гласови на утрешнината, во кој преку неколку јавни настани (одбележување на Светскиот ден на поезијата со интерактивна тура во Културниот центар во Белград, отворање на 31 Белеф во Ботаничката градина со поетски перформанс), а годината ја завршивме со 16 основни и средни училишта во Србија, кои беа посетени од нашиот поетски караван и ја доближија современата поезија до младите.
Дваесет и пет современи српски писатели се вклучени во проектот Slavic Soundwalking во рамките на кој развиваме мобилна апликација за интерактивна турнеја низ Белград, Загреб и Љубљана, слушајќи кратки урбани приказни, која ќе стартува во 2024 година. На крајот на следната година, во Белград ќе бидат изведени три европски копродукции, кои ги развивме во текот на оваа година со организации од Хрватска и Франција во рамките на проектот Eclectic of Otherness, а кои се однесуваат на прашањето што значи да се биде различен во контекст на денешна Европа. Традиционално се слушаше подкастот Хартефакт Задоволство во текстот на Билјана Србљановиќ и Владимир Цериќ, кој досега беше емитуван во повеќе од 220 епизоди.
Раскажувајќи нови приказни за односот меѓу косовското и српското општество, продолживме да работиме на градење добрососедски односи меѓу Србите и Албанците, верувајќи во историската можност властите и двете општества да ја прифатат реалноста. Преку два циклуса на покани за визитинг програми, им овозможивме на 22 лица од Србија и Косово да се поврзат и да развијат (идна) соработка. Особено е важен изборот на првите седум истражувачи, кои, во рамките на програмата за стипендирање, истражуваат нови и конструктивни наративи на различни социјални, политички и економски теми. Две онлајн конференции послужија да се дискутира за односот меѓу Косово и Србија, а исто така организиравме и 11 едукативни лаборатории за млади луѓе Со други зборови. Ја однесовме публиката на Хартефакт куќата во Приштина на настанот на Косовската театарска претстава, каде што беше изведена и нашата претстава Кратка историја на плескавицата и други приказни, а тројца косовски уметници ја претставија својата работа во Белград: Фидан Бејтулаху со изложбата „Прегратка“ и Улка Брада и Тади кои соработуваа на дизајн на костими и музички дизајн за претставата „Климакс“ како дел од проектот Reconnection 2.0.
2022.
Годината беше обележана со трансформациски процеси, како на организациски, така и на програмски план. Пред две години започна партнерството со Peace Nexus Foundation, што резултираше со развој на стратешки документи и нова систематизација. Со цел поефикасно реализирање на нашата визија, програмските линии ги поделивме во два сегмента: ХФ Куќа и ХФ Фондација. Го отворивме нашиот нов простор, Хартефакт куќата во центарот на Белград, каде што премиерно беа изведени три нови претстави: Нашиот син (а. Патрик Лазиќ), Кратка историја на Плескавицата и други приказни (а. Андреј Носов) и Штета би било растенијата да изумрат (а. Ивор Мартиниќ). Во Неделата на гордоста, го организиравме 4-тиот Театарски фестивал на гордоста. Специфичноста на овогодинешниот фестивал е тоа што се одржа како дел од настанот EuroPride 2022, најголемиот ЛГБТИ+ настан во Европа. Исто така, ги отворивме вратите на Куќата за регионални настапи на гости кои (често) не можат да се видат на други белградски сцени. Првото гостување го остваривме во соработка со Сараевскиот воен театар и нивната претстава Во посета на г-дин Грин“, авторски проект на Албан Укај, Мики Трифунов и Нејра Бабиќ. Како дел од програмата Reconnection2.0, организиравме гостување на косовската претстава Handke проект во театарот Битеф, гостувавме со нашата претстава Нашиот син во Приштина и Гњилане (што беше прво гостување на српска претстава по 23 години) и организиравме четири уметнички резиденции на српски уметници во Приштина и косовски во Белград. Објавивме српски превод на две нови претстави на еминентната косовска авторка Дорунтина Баша. На 11-иот конкурс на Хартефакт за најдобар современ ангажиран долгометражен драмски текст за победник беше избран Набавката на млеко на авторот од Осиек, Давор Шпишиќ. Добивме поддршка од Креативна Европа за дури четири проекти, а во 2022 година веќе ги започнавме активностите на проектот Поети на денешницата – Гласови на утрешнината – Poets of Today – Voices of Tomorrow, кој има цел редовно да ја внесува поезијата во училишните училници на поинаков и иновативен начин. За време на настанот Europride 2022, организиравме и/или ко-организиравме десетина изложби на квир уметници, а на крајот на годината учествувавме и во изработката на големата изложба на Мрѓан Бајиќ Недоверливиот раскажувач во Музејот на современа уметност. Ја прославивме 200-тата епизода на подкастот Задоволство во текстот на Билјана Србљановиќ и Владимир Цериќ. Ја добивме престижната награда Ibsen Scope за проектот Нив повеќе ги нема, претстојна претстава на тема геноцидот во Сребреница. Како имплементатори на проектот Култура за демократија (CfD), поддржавме 21 проект од областа на современата култура и уметност: тринаесет грантови за културни и уметнички проекти, шест партнерски грантови и два гранта за засенчување на работните места. Спроведовме уште три циклуса на Косовската школа за 30 млади луѓе од Србија и Косово.
2021.
Како посебна програма во рамките на Фондот Хартефакт, Фондацијата беше повторно активирана и со поддршка на швајцарската влада, го започна проектот Култура за демократија. Катарина Николиќ победи на Конкурсот за современ ангажиран драмски текст со драмата Прозорец. Наградата беше доделена на фестивалот Хартефакт што се одржа во „Енџио ХАБ“, а сценското читање го изведоа студенти по глума од втора година на Факултетот за драмски уметности во Белград во класата на Марија Милошевиќ. Беа одржани консултации со Peace Nexus Foundation и беше усвоен нов стратешки план за периодот 2022-2025 година. Во септември беше организиран Театарскиот фестивал на гордоста, каде што настапи и косовскиот уметник Агон Реџепи, кој доби резиденција во рамките на програмата Reconnection2.0. Во рамките на истата програма беше преведена и објавена книгата Записи за црвот Смолински, на косовскиот автор Азем Делиу, која беше промовирана на фестивалот Хартефакт во декември. Програмата за лидерство беше организирана за околу 20 млади лидери од Западен Балкан, а во рамките на проектот Forum Europe беа организирани десет дебати кои се однесуваа на клучните социјални проблеми со кои се соочуваат сите земји во регионот. Продолжи организацијата на Speed dating како форма на вмрежување во виртуелниот простор и надминување на физичките ограничувања поради вирусната пандемија. Истата беше проширена со имплементација на програмата Косовска школа, преку која во текот на годината поминаа 33 учесници, а поради пандемијата на вирусот КОВИД-19, беше организирана една посета на Приштина. Имплементиран е проектот Media Voices, кој имаше за цел да ги поврзе младите луѓе од Косово и Србија, кои креираа серија поткасти на различни теми кои ги поврзуваат двете општества. Објавени се 32 епизоди на подкастот Задоволство во текстот и продолжија настапите на Лигава, Прст, Шести октомври и Чичко Вања.
2020.
Бенџамин Бајрамовиќ победи на натпреварот за современа ангажирана драма со претставата Бордел Еден, а сценското читање го изведоа студенти на Академијата за уметности од Сараево во класата на професорот Ермин Браво. Во текот на годината беше реализиран проектот Future Epics. И покрај тешкотиите предизвикани од пандемијата на вирусот Ковид-19, која започна во март, на летниот фестивал во Дубровник се одржа премиерата на претставата Интимност, во која учествуваа Леон Лучев и Јелена Граовац. Во соработка со Народниот театар во Ниш, премиерно беше изведена претставата Тиса Милиќ, Шести октомври, во режија на Андреј Носов. Иако беше тешко да се патува поради пандемијата на Ковид-19 вирусот, претставата Лигава беше изведена во Приштина и Урошевац. Беа организирани Театарскиот фестивал на гордоста и Фестивалот Хартефакт. Онлајн платформата Forum Europe организирана повеќе од 20 пати, а Speed dating се користи како посебна интерактивна форма за поврзување на луѓето за време на пандемија. Сите продукции на Хартефакт беа достапни онлајн за време на пандемијата. Во рамките на програмата на Косовската школа беа организирани два семинари, дигитална посета и голем број други онлајн настани прилагодени на новата реалност во која живеевме. Серија дебати и онлајн читања ја одбележаа 25 годишнината од геноцидот во Сребреница.
2019.
Во Вршац се одржа премиерата на Чичко Вања на Чехов, во режија на Андреј Носов, а продолжи изведбата на претставите: Привиденија, Прст и Лигава. Завршена е скулптурата за споменикот на Зоран Ѓинѓиќ, убиениот премиер на Република Србија. Беше организиран Хартефакт фестивалот, како и првиот театарски фестивал на гордоста во Белград, каде што беа изведени претстави од САД, Велика Британија, Косово и Србија. Дино Пешут победи на натпреварот за современа драма со драмата Последното Afterparty. Манфред Бејлхарц, долгогодишен директор и основач на биеналето Neue Stücke aus Europa , симболично го предаде наследството од ова Биенале на Хартефакт, правејќи врска помеѓу улогата што тој настан ја имаше во Европа и белградското биенале, кое треба да ја продолжи својата традиција. Во рамките на NEW platforme беа организирани мастер-класови на актерката Мирјана Карановиќ и холандската композиторка Ванеса Лан. Hartefact го започна проектот Reconnection 2.0 со Qendra Multimedia и ја воспостави програмата за Косовската школа. Беа организирани два симпозиуми со партнери од Дубровничкиот летен фестивал и организацијата Таска од Барселона, како и мастеркласот на Билјана Србљановиќ. Имплементиран беше и проектот Public, кој ја анализираше и критикуваше употребата на навредливиот јазик во медиумскиот простор.
2018.
Премиера на претставите Лигава во режија на Андреј Носов и: Шкловски: Енергијата на заблудата, во режија на Бранислава Стефановиќ. Успешно беа изведени претставите Привиденија, Прст и авторскиот проект Јулија на Мирјана Карановиќ. Во текот на годината беше завршен проектот Cathexis – Innovating Theatre as Event: The Spectator as Researcher. Организиран е уште еден успешен Хартефакт фестивал. Драмата Мускатите ќе преживеат се на авторката Ива Брдар победи на конкурсот за најдобар современ ангажиран драмски текст. Заедно со партнерите на Хартефакт, продолжи работата на проектот Future Epics. Во текот на годината започна со работа, платформата NEW, а нејзините мастер-класови ги одржаа Билјана Србљановиќ, Тобијас Фајт (извршен директор на театарот Шаубине во Берлин) и Ингрид Тробиц (директор на театарот Резиденц). Беше организирана конференцијата „Иднината на изведувачките уметности во Србија “, на која на едно место се собраа претставници на институциите и претставници на независната сцена и се отвори меѓусебен дијалог. Продолжи програмата „ Деца на 90-тите“ и работата на порталот „Ремаркер“.
2017.
Беше формиран порталот Ремаркер за уметност и политика, беше составен уредувачкиот одбор на порталот, беа креирани подкасти и видео материјали, а се издвојува подкастот Задоволство во текстот, чиј автор е Билјана Србљановиќ. Хартефакт го поддржа и продуцираше авторскиот проект на Мирјана Карановиќ Јулија, кој премиерно беше изведен, а претставата Привиденија продолжи успешно да се изведува. Беше организирана изложбата „ Толеранција за симболите на толеранцијата“ на Мирко Илиќ, како и регионален натпревар за логото на толеранцијата. Создаден е проектот „Деца на 90-тите “ и организиран е уште еден Хартефакт фестивал. Сташа Бајац победи на натпреварот за современа драма со драмскиот текст Овој пат ќе биде поинаку. Настапот 48 часа будност беше изведен во Музејот на модерна и современа уметност во Риека.
2016.
Мирза Скендерагиќ победи на конкурсот за најдобар современ ангажиран драмски текст со драмата Разбуди ме кога ќе заврши. Настапот 48 часа будност продолжи да се изведува, како и претставите Мал е овој гроб, Привиденија и И жените плачат, нели?. Фестивалот на толеранцијата беше преименуван во Фестивал Хартефакт и се организираше во декември. Во соработка со Unstraight Музеот во Стокхолм, беше организирана изложбата Животот низ ЛГБТ перспектива, куратор Невена Негојевиќ. Создадена е платформата Гласови во хаосот и организиран е театарски музички концерт на Ирена Поповиќ Драговиќ. Со Националната танцова фондација, Странец беше копродуциран врз основа на мотивите на истоименото дело на Ками, во кореографија на Милош Исаиловиќ. Истата година, претставата Остатоци на Вук Бошковиќ беше премиерно изведена на фестивалот Девет.
2015.
Хартефакт ја започна оваа година со трансформација од мала во средна организација. Имаше три премиери на Вертер или имаш надеж, или немаш надеж во режија на Андреј Носов, претстава на Весна Периќ Што е нејзина вина, таа не е виновна за ништо во режија на Анѓелка Николиќ, Ибзеновите духови во режија на Андреј Носов. Претставите Мал ми е овој гроб изведени според текстот на Билјана Србаљановиќ, Гробница за Борис Давидович на Данило Киш во режија на Ивица Буљан и Глад на Андреј Носов. Хартефакт учествуваа на Прашкото квадриенале како дел од националната селекција на изложбата курирана од Миа Давид, која беше наградена со златен медал за иницирање дијалог. Беа организирани три изложби, а Сребреница денес беше особено значајна, одбележувајќи ја 20 годишнината од геноцидот во Сребреница. Формирана е Европската работна група – група на експерти и активисти за европската иднина на регионот. Уште еднаш беше организирана изложба на антимасонски постери. Платформата Intruders , која беше лансирана заедно со организацијата Transpond од Стокхолм, продолжи да работи. Книгата Меѓу нас за историјата на ЛГБТ заедницата имаше своја промоција низ целиот регион. Во 2015 година беа доделени 14 грантови и концептуално беше конципирана филантропската иницијатива Art Friendly. На крајот на годината е снимен документарниот филм Габриел, кој го следи животот на еден мигрант од Африка во Србија. Филмот никогаш не беше завршен, а Габриел ја напушти Србија.
2014.
Завршена е постановката на претставата Мал ми е овој гроб според драмскиот текст на Билјана Србљановиќ, а во режија на Дин Мустафиќ, за која е организирана летна турнеја. Претставата Гробница за Борис Давидович , работена според книгата на Данило Киш, а во режија на Ивица Буљан, ја имаше својата премиера во градот Чивидале во Италија на фестивалот Мителфест. Се играат претставите Хипермнезија во режија на Селма Спахиќ, Изопачени во режија на Андреј Носов, Работници умираат пеејќи во режија на Анѓелка Николиќ, Глад во режија на Андреј Носов и Прст во режија на Ана Томовиќ. Беа одржани две изложби: Антимасонски постери 1941-1942 и Ништо за ништо од Срѓан Чешиќ. Доделени се дванаесет грантови. Платформата Reconnectioн ги привршуваше малите проекти за соработка, а платформата Intruders продолжи да се развива. Беше организиран првиот Фестивал на толеранцијата, кој подоцна прерасна во Хартефакт фестивал.
2013.
Во текот на годината доделени се 31 големи грантови и 15 мали грантови. Низ регионот и Европа беа изведени претставите Хипермнезија од Селма Спахиќ, Работници умираат, пеејќи според текстот на Олга Димитријевиќ и во режија на Анѓелка Николиќ, Изопачени од Андреј Носов, Прст од Дорунтина Баша во режија на Ана Томовиќ. Премиера на претставата Глад, авторски проект на Андреј Носов и Вук Бошковиќ. Изложбата Богујевци – Визуелна историја е организирана во соработка со Културниот центар од Белград. Платформата Reconnection активно работеше на поврзување на Косово и Србија.
2012.
Премиера на претставите Прст по текст на Дорунтина Баша, а во режија на Ана Томовиќ и Чешање или како баба ми се самоуби по текст на Тања Шљивар, во режија на Селма Спахиќ, во соработка со театарот Битеф и Босанскиот народен театар од Зеница. Исто така, претставата Изопачени, во режија на Андреј Носов, ја имаше својата премиера во театарот Битеф. Доделени се 18 мали грантови. Претставите Хипермнезија и Работници умираат пеејќи продолжуваат да настапуваат и освојуваат седум награди Стерија, додека други продукции на Хартефакт имаат добиено над 20 награди на различни фестивали во земјата и низ цела Европа. Заедно со Младинската иницијатива за човекови права, во Белград беа организирани Денови на Сараево, а програмата Reconnection продолжи да ја поддржува размената меѓу Белград и Приштина. Претставата Хипермнезија гостуваше во Косовскиот народен театар како прва претстава од Србија по 20 години. Весна Периќ победи на конкурсот за најдобар современ ангажиран драмски текст со драмата Што е таа крива, за ништо таа не е крива.
2011.
Премиера на претставата Хипемнезија, во режија на Селма Спахиќ. Дорунтина Баша победи на конкурсот за најдобар современ ангажиран драмски текст со драмата Прст. Хартефакт, заедно со Младинската иницијатива за човекови права, ги организираа Деновите на Сараево. Премиерно беше изведена претставата на Олга Димитријевиќ Работниците умираат пеејќи, во режија на Анѓелка Николиќ. Хартефакт има воспоставено стратешка соработка со театарот Битеф со цел промовирање на современиот драмски текст. Воспоставено е стратешко партнерство со Фондацијата Илија Коларац. Продолжи реализацијата на програмата Reconnection , преку која околу 150 претставници на медиумите, граѓански организации и уметници од две здруженија, учествуваа во над 10 посети, а Хартефакт додели 15 мали грантови и ја организираше првата Летна продукциска школа.
2010.
Хартефакт ги организираше Деновите на Сараево со Младинската иницијатива за човекови права, а особено сценските читања на трите најуспешни дела од натпреварот, чија тема беше односот меѓу Белград и Сараево. Се одржа првиот конкурс за најдобар современ ангажиран драмски текст, а победник на конкурсот беше Олга Димитријевиќ со текстот Работниците умираат пеејќи. Хартефакт и помогна на уметницата Милица Томиќ во реализацијата на авторскиот проект Четири лица на Омарска. Организирана е конференција за регионална соработка на уметничките организации во рамките на театарскиот фестивал MESS. Хартефакт ги додели првите осум грантови. Воспоставена Reconnection платформата за повторно поврзување за косовско-српска соработка и организирани се дванаесет посети за различни засегнати страни. За прв пат беше покрената иницијатива претставата на Народниот театар од Приштина да биде изведена во Белград, на Атеље 212, но поради неможност да се постигне договор за начинот на претставување на гостите од Приштина, посетата беше откажана. Истата година беше отворена канцеларијата на Хартефакт во Приштина.
2009.
На почетокот на јули, по напуштањето на Младинската иницијатива за човекови права, Андреј Носов го основа Фондот Хартефакт како регионална фондација која го поддржува создавањето на заеднички културен простор во Западен Балкан и критички уметнички практики. Во својата прва година на постоење, Хартефакт поддржа пет проекти на уметнички организации и ја започна својата оперативна работа.